Journal of Psychological Science

fa اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر اختلال علائم جسمانی، تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی مراقبت از خود در دختران دبیرستانی مبتلا به اختلال علائم جسمانی The Effectiveness of Compassion-Focused Therapy on Somatic Symptom Disorder, Cognitive Emotion Regulation, and Self-Care Self-Efficacy in High School Girls with Somatic Symptom Disorder تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال علائم جسمی به‌صورت اشتغال ذهنی فرد با ترس از بیمار شدن یا اعتقاد وی مبنی بر ابتلا به یک بیماری جدی تعریف شده است که با نشانههای شناختی، هیجانی و رفتاری ارتباط دارد. تنظیم شناختی هیجان از جمله مشکلات مهمی است که در دختران مبتلا به اختلال علائم جسمانی وجود دارد و درمان متمرکز برشفقت با تأکید بر تنظیم هیجان، توجهآگاهی، شفقت با خود و دیگران و افزایش خرد، همدلی و مسئولیتپذیری میتواند در کاهش نشانههای این افراد مؤثر باشد. هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر علائم جسمانی، تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی مراقبت از خود در دختران دبیرستانی مبتلا به اختلال علائم جسمانی بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون پسآزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری تمامی دانشآموزان دختر متوسطه دوم شهرستان کامیاران بودند که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل و مبتلا به اختلال علائم جسمانی بودند. نمونه آماری به‌صورت نمونه‌گیری خوشهای انتخاب شد و شامل  30 نفر از این دانش‌آموزان بودند که از میان 58  نفر که دارای نمره بالا در پرسشنامه علائم جسمانی بودند انتخاب و پس از اجرای مصاحبه تشخیصی در دو گروه 15 نفره آزمایشی و گواه به‌صورت تصادفی جایدهی شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه علائم جسمانی (لاکورت و همکاران، 2013)، تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، 2001) و خودکار آمدی مراقبت از خود (لو و اون، 1996) استفاده شد. گروه آزمایش درمان متمرکز بر شفقت (پل گیلبرت، 2009) را در 10 جلسه 90 دقیقهای طی دو ماه دریافت کردند. داده های گردآوری شده با استفاده از آزمون های تحلیل واریانس با اندازه گیریهای مکرر و آزمون بونفرونی در نرم‌افزار SPSS26 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که شرکت‌کنندگان گروه آزمایش در تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی مراقبت از خود نسبت به گروه گواه نمرات بالاتری گزارش کردند (001/0≥P) همچنین بهبودی نشانه های علائم جسمانی و تنظیم هیجان در گروه آزمایش در مرحله پیگیری دیده شد (001/0≥P). نتیجه‌گیری: به نظر میرسد درمان متمرکز بر شفقت با بهره گیری از فنونی مانند ابراز شفق تورزی برای خود و دیگران، همدلی، پذیرش، خرد و توجه آگاهی می‌تواند تأثیر بسزایی در پیشگیری و کاهش نشانه های اختلال علائم جسمانی داشته باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Somatoform disorder is defined as a preoccupation with the fear of becoming ill or the belief that one has a serious illness, which is associated with cognitive, emotional, and behavioral symptoms. Cognitive emotion regulation is one of the important problems in girls with somatosensory symptom disorder, and compassion-focused therapy with an emphasis on emotion regulation, mindfulness, compassion for oneself and others, and increased wisdom, empathy, and responsibility can be effective in reducing symptoms in these individuals. Aims: The aim of the present study was to investigate The Effectiveness of Compassion-Focused Therapy on Somatic Symptom Disorder, Cognitive Emotion Regulation, and Self-Care Self-Efficacy in High School Girls with Somatic Symptom Disorder Methods: The research method was a semi-experimental pre-test-post-test with a control group and a two-month follow-up. The statistical population was all female high school students in Kamyaran city who were studying in the academic year 2024-2025 and had somatic symptom disorder. The statistical sample was selected through cluster sampling and included 30 of these students who were selected from among 58 people who had high scores on the somatic symptom questionnaire and after conducting a diagnostic interview, they were randomly placed in two experimental and control groups of 15 people. To collect data, the somatic symptom questionnaire of Lacourt et al. (2013), cognitive emotion regulation of Garnevsky et al. (2001), and self-care self-efficacy of Lowe and Owen (1996) were used. The experimental group received Paul Gilbert's (2009) compassion-focused therapy in 10 90-minute sessions over two months. The collected data were analyzed using repeated measures analysis of variance and Bonferroni test in SPSS26 software. Results: The results showed that participants in the experimental group reported higher scores in cognitive emotion regulation and self-care self-efficacy (p<0/001). Improvements in physical symptoms and emotion regulation were also seen in the experimental group at the follow-up stage (p<0/001).  Conclusion: It seems that compassion-focused therapy, using techniques such as expressing compassion for oneself and others, empathy, acceptance, wisdom, and mindfulness, can have a significant impact on preventing and reducing the symptoms of somatic symptom disorder.</div> علائم جسمی,درمان متمرکز بر شفقت, تنظیم هیجان, خودکارآمدی. Somatic symptoms, compassion-focused therapy, emotion regulation, self-efficacy. 1 19 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3116-1&slc_lang=fa&sid=1 javad dorudi جواد درودی Javaddrodi89@gmail.com 3830043988 100319475328460051500 No PhD Student, Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran دانشجوی دکترای روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. kamran yazdanbakhsh کامران یزدانبخش k.yazdanbakhsh@razi.ac.ir 3230042123 100319475328460051501 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Razi University, Kermanshah, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران khodamorad momeni خدامراد مومنی Kh.momeni@razi.ac.ir 3950583211 100319475328460051502 No Associate Professor, Department of Psychology, Razi University, Kermanshah, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.