آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
پاییز 1405(مهر)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. ، keramati@khu.ac.ir
چکیده: (47 مشاهده)
زمینه: کاهش یادگیری و یادداری و اُفت تحصیلی ناشی از آن، باعث بروز مشکلاتی در عملکرد تحصیلی دانشآموزان میشود. علیرغم این که در مطالعات پیشین، اثربخشی الگوی یادگیری زایشی و راهبرد نقشه مفهومی بر متغیرهای مختلف تأیید شده است، اما در مورد تأثیر این دو مدل بر یادگیری و یادداری درس زیستشناسی در دانشآموزان دورۀ دوم متوسطه شکاف پژوهشی وجود دارد.
هدف: هدف این پژوهش، مقایسۀ تأثیر الگوی یادگیری زایشی و راهبرد نقشه مفهومی بر یادگیری و یادداری درس زیستشناسی در دانشآموزان دختر دورۀ دوم متوسطه بود.
روش: روش این پژوهش، نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر پایۀ یازدهم دورۀ دوم متوسطه در مدارس دولتی ناحیۀ 1 شهر شیراز در سال تحصیلی 1402-1401 بود. حجم نمونۀ آماری با استفاده از نرمافزار G*Power 45 نفر در نظر گرفته شد که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای جمعآوری دادهها در این پژوهش، آزمونهای محقق ساختۀ یادگیری درس زیستشناسی و یادداری درس زیستشناسی بود. برای گروه آزمایش اول، الگوی یادگیری زایشی و برای گروه آزمایش دوم نیز راهبرد نقشۀ مفهومی در طی 9 جلسۀ هفتگی 90 دقیقهای اجرا شد. همچنین برای تحلیل دادههای پژوهش از روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و نسخۀ 24 نرم افزار SPSS استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد، تفاوت بین میزان یادگیری و یادداری در گروههای آزمایش و گواه معنادار بود (۰۰۱/۰P<). همچنین نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی در این پژوهش نشان داد که میزان اثربخشی الگوی یادگیری زایشی بر یادگیری و یادداری درس زیستشناسی، نسبت به راهبرد نقشه مفهومی، به طور معناداری بیشتر بود (001/0>P).
نتیجهگیری: باتوجهبه یافتههای پژوهش حاضر میتوان گفت آموزش الگوی یادگیری زایشی در بهبود یادگیری و یادداری دانشآموزان نقش بسزایی دارد، از این رو پیشنهاد میشود در برنامههای آموزش کوتاه مدت، زمینۀ لازم جهت آشنایی دبیران زیستشناسی با الگوی یادگیری زایشی فراهم شود.
هدف: هدف این پژوهش، مقایسۀ تأثیر الگوی یادگیری زایشی و راهبرد نقشه مفهومی بر یادگیری و یادداری درس زیستشناسی در دانشآموزان دختر دورۀ دوم متوسطه بود.
روش: روش این پژوهش، نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر پایۀ یازدهم دورۀ دوم متوسطه در مدارس دولتی ناحیۀ 1 شهر شیراز در سال تحصیلی 1402-1401 بود. حجم نمونۀ آماری با استفاده از نرمافزار G*Power 45 نفر در نظر گرفته شد که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای جمعآوری دادهها در این پژوهش، آزمونهای محقق ساختۀ یادگیری درس زیستشناسی و یادداری درس زیستشناسی بود. برای گروه آزمایش اول، الگوی یادگیری زایشی و برای گروه آزمایش دوم نیز راهبرد نقشۀ مفهومی در طی 9 جلسۀ هفتگی 90 دقیقهای اجرا شد. همچنین برای تحلیل دادههای پژوهش از روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و نسخۀ 24 نرم افزار SPSS استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد، تفاوت بین میزان یادگیری و یادداری در گروههای آزمایش و گواه معنادار بود (۰۰۱/۰P<). همچنین نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی در این پژوهش نشان داد که میزان اثربخشی الگوی یادگیری زایشی بر یادگیری و یادداری درس زیستشناسی، نسبت به راهبرد نقشه مفهومی، به طور معناداری بیشتر بود (001/0>P).
نتیجهگیری: باتوجهبه یافتههای پژوهش حاضر میتوان گفت آموزش الگوی یادگیری زایشی در بهبود یادگیری و یادداری دانشآموزان نقش بسزایی دارد، از این رو پیشنهاد میشود در برنامههای آموزش کوتاه مدت، زمینۀ لازم جهت آشنایی دبیران زیستشناسی با الگوی یادگیری زایشی فراهم شود.
شمارهی مقاله: 3
فهرست منابع
1. حسینزاده، فاطمه؛ رستگارپور، حسن؛ محمدحسنی، نسرین؛ سلیمی، ساسان (1398). تأثیر طراحی چندرسانهای آموزشی مبتنی بر اصول نظریه بارشناختی بر یادگیری، یادداری و انگیزه پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی. فصلنامه فنآوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 10(38)، 5-25.https://sanad.iau.ir/fa/Article/1006674
2. زارع، محمد؛ مهربان، جواد و ساریخانی، راحله (1394). بررسی تأثیر استفاده از چندرسانهای آموزشی بر میزان یادگیری و انگیزه پیشرفت در درس فیزیولوژی. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 11(36)، 179-190.https://jep.atu.ac.ir/article_1595.html
3. صحرایی، فاطمه (١٣٩٤). تأثیر الگوی یادگیری زایشی بر انگیزش پیشرفت تحصیلی، راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و یادگیری دانشجویان رشتۀ علوم تربیتی دانشگاه اراک. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اراک.https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b54ef35a2bf0d06ac14a3e8de5fbc0f7
4. مرادی، مهسا و فردانش، هاشم (۱۳۹۳). تأثیر روش آموزش مبتنی بر الگوی طراحی یادگیری زایشی بر انگیزش و یادگیری دانشآموزان در درس زیستشناسی. فصلنامه مهندسی آموزشی: تکنولوژی و طراحی، 3 (3)، 1-9.file:///C:/Users/jamjam/Downloads/6013913930301.pdf
5. Adeeko, P., Adeniji, S. M., Salman, M., & Fajemidagba, M. (2020). Generative Learning Model (GLM) and Senior School Students’ Retention in probability. ATBU Journal of Science, Technology and Education, 8(1), 137-145. https:// atbuftejoste.net/index.php/joste/article/view/935
6. Adeyemi, S. B., & Awolere, M. A. (2016). Effects of experiential and generative learning strategies on students’ academic achievement in environmental concepts. Journal of human ecology, 56(3), 251-262. https://doi.org/10.1080/09709274.2016.11907062
7. Anastasiou, D., Wirngo, C. N., & Bagos, P. (2024). The effectiveness of concept maps on students’ achievement in science: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 36(2), 39. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09877-y
8. Atsuwe, B., & Anyebe, E. (2016). Effect of Generative Learning Instructional Strategy on Senior Secondary School Students' Performance in Otukpo Local Government Area, Benue State. International Journal for Social Studies, 2(5), 40-48. https://edupediapublications.org/journals
9. Baliga, S. S., Walvekar, P. R., & Mahantshetti, G. J. (2021). Concept map as a teaching and learning tool for medical students. Journal of education and health promotion, 10, 35. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_146_20
10. Bentley, F. J. B., Kennedy, S., & Semsar, K. (2011). How Not To Lose Your Students With Concept Maps. Journal of College Science Teaching, 41(1), 61-68. https://doi.org/10.1096/fasebj.23.1_supplement.LB168
11. Bot, T. D. (2018). On the effects of generative learning strategy on students’ understanding and performance in geometry in Lafia Metropolis, Nasarawa State, Nigeria. http://hdl.handle.net/123456789/2371
12. Brod, G. (2021). Generative learning: Which strategies for what age?. Educational Psychology Review, 33(4), 1295-1318. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09571-9
13. Choffin, B., Popineau, F., Bourda, Y., & Vie, J. J. (2019). DAS3H: modeling student learning and forgetting for optimally scheduling distributed practice of skills. arXiv preprint arXiv:1905.06873. https://doi.org/10.48550/arXiv.1905.06873
14. Chou, Y. Y., Wu, P. F., Huang, C. Y., Chang, S. H., Huang, H. S., Lin, W. M., & Lin, M. L. (2022). Effect of digital learning using augmented reality with multidimensional concept map in elementary science course. The Asia-Pacific Education Researcher, 31(4), 383-393. https://doi.org/10.1007/s40299-021-00580-y
15. Erdogan, Y. (2009). Paper‐based and computer‐based concept mappings: The effects on computer achievement, computer anxiety and computer attitude. British Journal of Educational Technology, 40(5), 821-836. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2008.00856.x
16. Fiorella, L., & Mayer, R. E. (2016). Eight ways to promote generative learning. Educational psychology review, 28(4), 717-741. https://doi.org/10.1007/s10648-015-9348-9
17. Foster, D. (2022). Generative deep learning. " O'Reilly Media, Inc.".
18. Grabowski, B. L. (2013). Generative learning contributions to the design of instruction and learning. In Handbook of research on educational communications and technology (pp. 713-737). Routledge.
19. Gul, R. B., & Boman, J. A. (2006). Concept mapping: A strategy for teaching and evaluation in nursing education. Nurse education in practice, 6(4), 199-206. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2006.01.001
20. Harvey, F. (2024). Effects of Concept Mapping Strategy on Students’ Perception and Performance in Photosynthesis and Cellular Respiration. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 8(5), 2521-2532. https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2024.805183
21. Hoppe, H. U., & Gaβner, K. (2023, January). Integrating collaborative concept mapping tools with group memory and retrieval functions. In Computer support for collaborative learning (pp. 716-725). Routledge. https://doi.org/10.3115/1658616.1658804
22. Hosseinzadeh, F., R, Hassan., Mohammad Hasani, N., Salimi, S. (2018). The effect of educational multimedia design based on the principles of cognitive load theory on learning, memorization and the motivation of academic progress in mathematics. Information and Communication Technology in Educational Sciences, 10 (38), 5-25. [Persian] https://sanad.iau.ir/fa/Article/1006674
23. Hsueh-Chih, C., Yau-Ting, S., Tsai-Wen, L., & Hung-Teng, C. (2010). Climate change and environmental education: The application of concept map for representing the knowledge complexity of climate change. World Academy of Science, Engineering and Technology, 68, 1411-1413. https://scholarly.org/pdf/display/climate-change-and-environmental-education-the-application-of-concept-map-for-representing-the-knowledge-complexity-of-climate-change
24. Hwang, G. J., Zou, D., & Lin, J. (2020). Effects of a multi-level concept mapping-based question-posing approach on students’ ubiquitous learning performance and perceptions. Computers & Education, 149, 103815. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.103815
25. James, K. L., Davies, J. G., Kinchin, I., Patel, J. P., & Whittlesea, C. (2010). Understanding vs. competency: the case of accuracy checking dispensed medicines in pharmacy. Advances in health sciences education, 15(5), 735-747. https://doi.org/10.1007/s10459-010-9234-7
26. Khan, V., Cygert, S., Twardowski, B., & Trzciński, T. (2023). Looking through the past: better knowledge retention for generative replay in continual learning. In Proceedings of the IEEE/CVF international conference on computer vision (pp. 3496-3500). https://doi.org/10.48550/arXiv.2309.10012
27. Klingenberg, S., Jørgensen, M. L., Dandanell, G., Skriver, K., Mottelson, A., & Makransky, G. (2020). Investigating the effect of teaching as a generative learning strategy when learning through desktop and immersive VR: A media and methods experiment. British Journal of Educational Technology, 51(6), 2115-2138. https://doi.org/10.1111/bjet.13029
28. Lestarı, F., Saryantono, B., Syazalı, M., Saregar, A., Madıyo, M., Jauharıyah, D., & Umam, R. (2019). Cooperative learning application with the method of" network tree concept map": based on Japanese learning system approach. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 7(1), 15-32. https://doi.org/10.17478/jegys.471466
29. Li, Y., Shao, Z., Wang, X., Zhao, X., & Guo, Y. (2018). A Concept Map-Based Learning Paths Automatic Generation Algorithm for Adaptive Learning Systems. IEEE Access, 7, 245-255. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2018.2885339
30. Lim, K. Y., Lee, H. W., & Grabowski, B. (2009). Does concept‐mapping strategy work for everyone? The levels of generativity and learners' self‐regulated learning skills. British Journal of Educational Technology, 40(4), 606-618. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2008.00872.x
31. Makransky, G., Andreasen, N. K., Baceviciute, S., & Mayer, R. E. (2021). Immersive virtual reality increases liking but not learning with a science simulation and generative learning strategies promote learning in immersive virtual reality. Journal of Educational Psychology, 113(4), 719. https://doi.org/10.1037/edu0000473
32. Moore, J. P., Venters, C., & Carbonetto, T. (2017). The retention and usefulness of concept maps as advance organizers. In 2017 ASEE Annual Conference & Exposition. https://doi.org/10.18260/1-2--28999
33. Moradi, M., & Fardanesh, H (2014). The Effect of Teaching Methods Based on Generative Learning Instructional Design Model on Students’ Motivation and Learning in Biology Lesson. The quarterly journal Educational Engineering: Technology Design,3(3), 1-9. [Persian] file:///C:/Users/jamjam/Downloads/6013913930301.pdf
34. Moser, S., & Lewalter, D. (2024). The impact of instructional support via generative learning strategies on the perception of visual authenticity, learning outcomes, and satisfaction in AR-based learning. European Journal of Psychology of Education, 39(4), 3437-3462. https://doi.org/10.1007/s10212-024-00813-w
35. Muhammad, M. A. K., & Albanaa, K. M. (2023). The effect of using the generative learning strategy according to the fixed exercise scheduling on learning and retention of some basic volleyball skills. Al-Rafidain Journal for Sport Sciences, 26(82), 1-20. https://doi.org/10.33899/rjss.2023.18290016
36. Nesbit, J. C., & Adesope, O. O. (2011). Learning from animated concept maps with concurrent audio narration. The journal of experimental education, 79(2), 209-230. https://doi.org/10.1080/00220970903292918
37. Nousiainen, M., & Koponen, I. T. (2011). Pre-service physics teachers’ concept maps representing relational structure of physics concepts. Journal of Baltic Science Education, 10(3), 183-194. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1226972
38. Petersen, G. B., Stenberdt, V., Mayer, R. E., & Makransky, G. (2023). Collaborative generative learning activities in immersive virtual reality increase learning. Computers & Education, 207, 104931. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104931
39. Pilegard, C., & Fiorella, L. (2016). Helping students help themselves: Generative learning strategies improve middle school students' self-regulation in a cognitive tutor. Computers in Human Behavior, 65, 121-126. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.08.020
40. Redford, J. S., Thiede, K. W., Wiley, J., & Griffin, T. D. (2012). Concept mapping improves metacomprehension accuracy among 7th graders. Learning and Instruction, 22(4), 262-270. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2011.10.007
41. Sahhrai, F. (2015). The effect of generative learning model on the motivation of academic progress, self-regulation learning strategies and learning of students in the field of educational sciences of Arak University. Master's thesis. Arak University. [Persian] https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/b54ef35a2bf0d06ac14a3e8de5fbc0f7
42. Subramanian, A. (2018). Learning strategies and academic achievement among higher secondary school students. Learning, 3(1), 864-867. https://academicjournals.org/journal/IJSTER/article-references/24440BC66784
43. Sweller, J. (2023). The development of cognitive load theory: Replication crises and incorporation of other theories can lead to theory expansion. Educational Psychology Review, 35(4), 95. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09817-2
44. Teng, M. F. (2023). The effectiveness of multimedia input on vocabulary learning and retention. Innovation in language learning and teaching, 17(3), 738-754. https://doi.org/10.1080/17501229.2022.2131791
45. Tibell, L. A., & Rundgren, C. J. (2010). Educational challenges of molecular life science: characteristics and implications for education and research. CBE—Life Sciences Education, 9(1), 25-33. https://doi.org/10.1187/cbe.08-09-0055
46. Trundle, K. C., & Bell, R. L. (2010). The use of a computer simulation to promote conceptual change: A quasi-experimental study. Computers & Education, 54(4), 1078-1088. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2009.10.012
47. Ullah, A. S. (2020). Concept map and knowledge. Education Sciences, 10(9), 246. https://doi.org/10.3390/educsci10090246
48. Walsh, M. M., Krusmark, M. A., Jastrembski, T., Hansen, D. A., Honn, K. A., & Gunzelmann, G. (2023). Enhancing learning and retention through the distribution of practice repetitions across multiple sessions. Memory & Cognition, 51(2), 455-472. https://doi.org/10.3758/s13421-022-01361-8
49. Wang, Z., Adesope, O., Sundararajan, N., & Buckley, P. (2021). Effects of different concept map activities on chemistry learning. Educational Psychology, 41(2), 245-260. https://doi.org/10.1080/01443410.2020.1749567
50. Wang, X., Mayer, R. E., Zhou, P., & Lin, L. (2021). Benefits of interactive graphic organizers in online learning: Evidence for generative learning theory. Journal of Educational Psychology, 113(5), 1024-1037. https://doi.org/10.1037/edu0000606
51. Wilhelm-Chapin, M. K., & Koszalka, T. A. (2016). Generative learning theory and its application to learning resources. Research in designing learning resources. Erişim adresi: http://ridlr. syr. edu/publications. https://ridlr.syr.edu/wpcontent/uploads/2020/11/ConceptPaper2016-GLT.pdf
52. Wu, P. H., Hwang, G. J., Milrad, M., Ke, H. R., & Huang, Y. M. (2012). An innovative concept map approach for improving students' learning performance with an instant feedback mechanism. British Journal of Educational Technology, 43(2), 217-232. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2010.01167.x
53. Xie, Y., & Sharma, P. (2011). Exploring evidence of reflective thinking in student artifacts of blogging-mapping tool: a design-based research approach. Instructional Science, 39(5), 695-719. https://doi.org/10.1007/s11251-010-9149-y
54. Yamada, M., Shimada, A., Oi, M., Taniguchi, Y., & Konomi, S. I. (2018). BR-Map: Concept Map System Using e-Book Logs. International Association for Development of the Information Society. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED600603.pdf
55. Yates, T. B., & Marek, E. A. (2014). Teachers teaching misconceptions: A study of factors contributing to high school biology students’ acquisition of biological evolution-related misconceptions. Evolution: Education and Outreach, 7(1), 7. https://doi.org/10.1186/s12052-014-0007-2
56. Zare, M. , Mehraban, J. and Sarikhani, R. (2015). Studying the Impact of Educational Multimedia Use on Learning and Achievement Motivation in Physiology Course. Educational Psychology, 11(36), 179-190. [Persian] https://doi.org/10.52547/JPS.21.117.1779
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)